Okuziba emidumu egyetulika

Okutulika kw’emidumu gy’amazzi mu nnyumba kintu kyabulabe nnyo ekiyinza okuleeta okwonooneka kw’ebizimbe n’ebintu eby’omu nju eby’omuhendo. Buli lwe wabaawo okutulika kw’emidumu, amazzi gayinza okusaasaanira mu bisenge, ku bisenge, n’okuleeta ebisooto ebyonoona embaawo n’ebisenge. Okumanya engeri y’okuzibamu emidumu gino n’okukola ku nsonga z’amazzi mu bwangu kintu kikulu nnyo mu kukuuma awaka nga weesigamye era nga tewali buzibu bw’amazzi gayitirira. Abantu abasinga baterera okulinda okutuusa ng’obuzibu buyitiridde, naye okusalawo amangu n’okukozesa abantu abakugu kiyamba okutangira obutyabaga obw’amaanyi obuyinza okusaanyawo ebintu eby’omuhendo ennyo mu maka gaffe.

Okuziba emidumu n’okutangira okumenyeka

Emidumu gy’amazzi (pipes ne tubing) gisaana okukolwako mu bwangu singa wabaawo okutulika oba okubaluka kwonna. Okukola ku kuddamu okuzimba oba okukanika (repair) emidumu gino kyetaagisa obukodyo obw’enjawulo n’ebikola ebituufu ebisobola okumalawo obuzibu buno okuva ku kiziina. Singa emidumu gino gikaluba oba ne gyonooneka olw’emyaka egiyiseeko, kiba kyetaagisa okugikyusa mu bwangu okutangira amazzi okusaasaanira mu nju yonna. Abakaniki abasinga bakubiriza okukozesa emidumu gya pulasitiki egy’omulembe egy’omutindo ogwa waggulu kubanga gino tegukuba kisiriizi era tawayika mangu nga gya kyuma eky’edda. Okulonda ebikozesebwa ebituufu kye kika ky’okusalawo ekiyamba okukuuma emidumu gino nga girina obukuumi okumala ekiseera ekiwanvu.

Okutereeza amazzi agayika mu sink ne faucet

Okuyika kw’amazzi (leakage) ku sink n’ebiyitibwa faucet kintu ekisumbuwa ennyumba nnyingi mu nsi yonna. Amazzi (water) agatonnya buli kaseera gaba gonoona ensimbi z’omusolo gw’amazzi ssaako n’okuleeta obunyogovu mu kifo mwe gatonnyera. Okukyusa obuseke obutono obuba mu faucet oba okukwataganya obulungi emidumu egigenda ku sink kiyamba nnyo okumalawo okuyika kuno mu bwangu obw’amaanyi. N’olwekyo, kintu kikulu okukebera wansi wa sink buli luvannyuma lw’ekiseera kitalazo okukakasa nti tewali mazzi gatonnya mu ngeri efukirira embaawo z’omu kiyungu. Okukola bino kikutangira okusasula ensimbi ennyingi ku mazzi g’otofanyisizza n’okukuuma ebintu byo nga bikaluvu.

Okuzibula emidumu gya drainage ne toilet

Emidumu egisindika amazzi amacaafu (drainage) gatera okuziba (clog) olw’ebisasiro, amasavu, oba ebintu ebirala ebigwamu mu ngeri ey’obutali bulungi. Kino kireetera toilet oba ekinabiro okujjula amazzi agampi era agawunya obubi mu kifo ky’ennyumba yonna. Okukozesa ebyuma ebisika ebisasiro oba eddagala erizibula emidumu gino kiyamba nnyo okusobozesa amazzi okutambula obulungi awatali kuziyira kwonna mu makubo gaago. Naye, kiba kirungi okwewala okusuula ebintu eby’olukalala nga toilet paper ey’amaanyi oba ebisasiro ebirala mu toilet okutangira obuzibu buno obutaddamu kubaawo. Buli lwe weewala okusuulamu ebintu bino, wekuumira emidumu gyo nga girimu omuyaga n’amazzi agatambula obulungi.

Obulungi bw’okukola maintenance ku valves ne fixtures

Okukuuma ebyuma by’amazzi (maintenance) nga biri mu mbeera nnungi kintu ekikulu nnyo mu maka gaffe. Kino kitwaliramu okukebera buli fixture n’ebitundu ebirala nga valves ebyasiba amazzi okukakasa nti tebitalaze oba okulemererwa okukola. Singa valves zino ziba nnyonjo era nga zikola bulungi, kiba kyangu nnyo okusiba amazzi mu bwangu singa wabaawo obuzibu obugwawo mu nju, ne kintangira obutyabaga obusingako obuyinza okuleeta okutulika kw’emidumu. Okukola bino buli mwaka kiyamba okuzuula obuzibu obutono nga tebunnaba kufuuka nene, ekiyamba okutangira okusaasaanya ensimbi ennyingi mu kukanika okw’amaanyi mu biseera eby’omu maaso.

Okutangira overflow mu nju

Okujjula kw’amazzi okuyitirira (overflow) mu nju (home) kuleeta okwonooneka okunene okw’ebintu n’engoye. Kino kitera okubaawo singa ebinabiro oba obuyigo buziba ne bitatereezebwa mu bwangu obwetaagisa. Okuteekako ebyuma ebirabula ku kujjula kw’amazzi n’okukebera emidumu buli kaseera kiyamba nnyo okukuuma ennyumba yo nga nnamu era nga tewali buzibu bw’amazzi gayitirira mu ngeri yonna. Omuntu yenna asaanidde okuba omwegendereza ku ngeri gye yeeyambisaamu amazzi mu nnyumba ye, era n’okuyigiriza abaana abato obutaddamu kuleka mazzi nga gakaaba mu binabiro awatali muntu abikuuma.

Okukanika emidumu gy’amazzi n’okutereeza obuzibu obw’enjawulo kintu ekyetaagisa ensimbi okusinziira ku bunene bw’obuzibu obuliwo n’ebikozesebwa. Ebisale by’abakaniki b’emidumu bikutuka okusinziira ku kifo we wali mu kitundu, ebikozesebwa eby’enjawulo, n’obumanyirivu bw’omukaniki akola omulimu ogwo. Okumanya emiwendo gino kiyamba nnyo buli nnyini nju okuteekateeka ensimbi ez’okukozesa n’okwewala okukozesa abantu abasaba ensimbi ezisukkiridde obungi ku mirimu emitono. N’olwekyo, okugeraageranya ebisale by’ebitongole eby’enjawulo kiyamba okufuna empeereza ey’omutindo ku muwendo omusaamu.

Ebisale, emiwendo, oba eby’okugerageranya ebyogeddwako mu kitundu kino byesigamiziddwa ku mmawulira agaliwo agasembayo naye biyinza okukyuka ekiseera kyonna. Okunoonyereza okw’esigamiziddwako kukubirizibwa ng’okusalawo ku by’ensimbi tekunnakolebwa.

Okukuuma emidumu gy’amazzi nga miramu kintu kikulu nnyo mu bulamu obwa bulijjo obw’awaka. Okukola ku buzibu bw’okutulika kw’emidumu, okuziba kw’amazzi, n’okuyika mu bwangu kikutangira okusaasaanya ensimbi ennyingi mu maaso n’okukuuma ennyumba yo nga nnyonjo era nga ya mutindo ogw’ekitalo. Okunoonyereza n’okukolagana n’abakaniki b’emidumu abakugu kye kigero eksinga obulungi eky’okukuuma amaka go nga maseeneekevu era nga tewali kulemererwa kw’amazzi kwonna.